HỒNG THÁI – NƠI GIEO MẦM NHỮNG ƯỚC MƠ XANH
(Hồi ức nhân kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Trường THPT Hồng Thái - Niên khóa 1995 - 1998)
Có những nơi ta chỉ nhớ khi ngoảnh lại. Nhưng cũng có những nơi, chỉ cần một cái tên được nhắc lên, cả một thời tuổi trẻ bỗng trở về.
Với tôi, Hồng Thái là một nơi như thế.
Ngày 30/10 năm nay, Trường THPT Hồng Thái tròn 30 tuổi. Ba mươi năm – một chặng đường đủ dài để một ngôi trường từ những ngày đầu còn đơn sơ, nghèo khó trở thành một mái trường khang trang, vững vàng. Nhưng với những học sinh của các khóa đầu tiên như chúng tôi, Hồng Thái không chỉ là một ngôi trường ba mươi tuổi, mà còn là một phần của tuổi trẻ, của những năm tháng đầu đời, của những người thầy, người cô đã gieo vào chúng tôi những hạt giống đầu tiên của tri thức, niềm tin và ước mơ.
Tôi vẫn nhớ Hồng Thái của những ngày đầu tiên ấy.
Một dãy lớp với năm phòng học lợp ngói cũ kĩ. Một dãy nhà cấp bốn chỉ có hai phòng hiệu bộ. Thầy Thắng -Hiệu trưởng, kiêm luôn giáo viên dạy Toán; thầy Chiêm - Hiệu phó, cũng trực tiếp đứng lớp dạy môn Sinh. Cổng trường là một lối đi bằng đất, mưa thì lầy lội, nắng thì bụi mịt mù; quanh trường là hàng rào tre lứa, bên cạnh có một mái phên rạ làm chỗ để xe đạp cho thầy cô và học sinh ở xa.
Hồng Thái ngày ấy nghèo, cái nghèo giống như những làng ven sông Hồng quanh năm lam lũ…Nhưng chúng tôi chẳng mấy khi nghĩ về cái nghèo. Bởi trong những lớp học đơn sơ ấy có thầy cô, có bạn bè, có sách vở và có những ước mơ.
Ngôi trường đơn sơ nhưng tôi luôn thấy trong mắt thầy cô một niềm tin mãnh liệt, là hy vọng vào những đứa học trò nghèo nhưng ham học. Có lẽ, điều quý giá nhất mà Hồng Thái có được trong những ngày đầu tiên không phải là những dãy nhà, những phòng học hay cơ sở vật chất, mà là niềm tin của thầy cô dành cho học trò.
Tôi nhớ cô Hồng – cô chủ nhiệm lớp tôi trong hai năm đầu trung học. Trong ký ức của tôi, cô luôn mang một nỗi buồn xa vắng rất riêng của một cô giáo dạy Văn. Có điều gì đó trầm lắng trong ánh mắt, trong giọng nói, trong cách cô nhìn những cô cậu học trò tuổi mười lăm, mười sáu. Nhưng bên dưới vẻ trầm buồn ấy là một tình yêu thương vô cùng sâu sắc. Cô thương học trò nhưng không nuông chiều; cô nghiêm khắc, đôi khi rất nghiêm khắc với từng ý văn, từng lỗi câu, lỗi chữ. Ngày ấy, chúng tôi còn quá nhỏ để hiểu rằng sự nghiêm khắc ấy cũng là một cách yêu thương. Sau này ngoảnh lại, tôi mới thấy mình thật may mắn khi đã được cô dìu dắt trong những năm tháng đầu đời.
Tôi nhớ cô Vân – cô giáo dạy Sử còn rất trẻ, mới ra trường nhưng đầy nhiệt huyết. Cô mang đến cho chúng tôi một luồng gió mới trong cách dạy và học một môn vốn thường bị coi là khô khan. Qua cách kể chuyện của cô, lịch sử trở nên mềm mại, dễ hiểu và gần gũi; những trang sách không còn chỉ là những niên đại, những sự kiện phải nhớ, mà trở thành những câu chuyện có con người, có số phận, có khát vọng. Cô truyền cho tôi cách viết, cách kể chuyện lịch sử, hướng dẫn và bồi đắp để tôi đi thi và giành giải trong kỳ thi học sinh giỏi của tỉnh Hà Tây khi ấy. Có thể với cô, đó chỉ là thành quả của một đứa học trò, nhưng với tôi, đó là một dấu mốc quan trọng. Bởi đôi khi, điều một người thầy trao cho học trò không chỉ là kiến thức, mà còn là niềm tin rằng mình có thể làm được. Và tôi đã làm được, nhờ cô!
Tôi nhớ thầy Sắc – người thầy dạy Văn có cá tính rất riêng, có cái chất lãng đãng, lất ngất của một người làm trong lĩnh vực văn chương, chữ nghĩa. Nhưng điều tôi nhớ nhất ở thầy không phải là sự cá tính, mà là niềm tin thầy dành cho học trò. Thầy có một biệt tài đặt niềm tin vào sự nỗ lực và thành quả của từng đứa học trò. Thầy tin ai sẽ đỗ đại học, và niềm tin ấy dường như luôn đúng. Ngày ấy, chúng tôi còn quá trẻ; có những đứa chưa biết mình muốn gì, chưa biết mình có thể đi được bao xa. Nhưng thầy dường như đã nhìn thấy tương lai của chúng tôi trước cả khi chúng tôi bắt đầu thực hiện những ước mơ xa xôi ấy.
Tôi nhớ thầy Trung – người sẵn sàng ném viên phấn để “đánh thức” khi chúng tôi ngủ gật trong giờ học Địa, nhưng ngay sau đó lại cho chúng tôi cơ hội giơ tay lên lấy 9, 10 điểm miệng với một “cơn mưa” lời khen – dù có thể chỉ là “khích lệ”, nhưng vô cùng ý nghĩa với bọn trẻ khối C…
Rồi chúng tôi bước vào năm lớp 12. Tôi nhớ thầy Bôn – thầy dạy Toán, cũng là giáo viên chủ nhiệm lớp tôi, và thầy còn là bố của bạn Hoàng Huyền – cô bạn xinh đẹp, kiêu kỳ, vừa chuyển từ trường huyện về học chung trong lớp. Chúng tôi học ban C, chuyên Văn, Sử, Địa, nên một thầy dạy Toán làm chủ nhiệm vừa là lợi thế, vừa là nỗi lo lắng bất an của không ít đứa. Nhưng bằng kinh nghiệm lâu năm của một người thầy, bằng sự tận tâm và bằng tình yêu của một người cha, thầy đã kiên nhẫn dìu dắt chúng tôi đi qua những tiết Toán khô khan, những bài toán khó và những lo lắng của năm cuối cấp. Đến hôm nay, tôi hiểu rằng thầy không chỉ dạy chúng tôi cách giải một bài toán, mà còn dạy chúng tôi cách kiên nhẫn bước qua những điều mình từng nghĩ là không thể.
Tôi nhớ thầy Nguyên, cô Thư dạy tiếng Pháp – những người mang đến cho chúng tôi một thế giới rất “Tây”, rất lịch lãm và cũng rất xa lạ với những đứa học trò nghèo. Thầy cô đã kiên nhẫn đưa chúng tôi từng bước đến gần hơn với thế giới ấy, mở ra trước mắt chúng tôi những chân trời rộng lớn hơn con đường làng quen thuộc.
Tôi nhớ thầy Liệu dạy môn Kỹ thuật, người luôn yêu quý học trò như những đứa con thơ non nớt. Thầy động viên đứa này một chút, khen đứa kia một câu, mắng yêu đứa trò nghịch ngợm rồi lại tận tình hướng dẫn để chúng tôi hoàn thành bài thực hành. Những lời động viên tưởng như rất nhỏ của thầy ngày ấy có thể chẳng ai nghĩ sẽ nhớ, vậy mà ba mươi năm sau, chúng vẫn còn ở lại trong ký ức.
Và cả thầy Kiên dạy Lý, cô Liên dạy Hóa – những môn mà lũ học sinh ban C chúng tôi nhiều khi “lơ mơ” nhất. Vậy mà thầy cô vẫn kiên nhẫn giảng giải, hết lần này đến lần khác, bằng tất cả sự tận tâm và yêu thương.
Ba mươi năm sau nhìn lại, tôi mới nhận ra những người thầy, người cô năm ấy chính là những viên gạch đầu tiên xây nên Hồng Thái. Họ đến với một ngôi trường còn thiếu thốn, đứng trong những phòng học quá đơn sơ, dạy những học trò còn nghèo về vật chất và điều kiện học tập. Nhưng họ không nghèo ước mơ. Họ tin rằng từ những lớp học nhỏ bé ấy, những đứa trẻ hôm nay rồi sẽ đi đến những chân trời rộng lớn hơn. Và họ đã đúng.
Ba mươi năm đã trôi qua, con đường đất ngày nào đã thành những con đường khang trang với hai hàng cây xanh mát. Những mái ngói cũ kỹ, hàng rào tre lứa, mái phên rạ để xe đạp… giờ chỉ còn là ký ức. Nhưng có những thứ càng xa càng hiện rõ: tiếng trống trường, lớp học năm nào, những người bạn tuổi mười lăm, mười sáu và bóng dáng những người thầy, người cô đứng trên bục giảng.
Ba mươi năm trước, chúng tôi là những cô cậu học trò còn vụng dại. Ba mươi năm sau, tóc chúng tôi đã điểm bạc. Cuộc đời đã đưa mỗi người đi về một hướng. Có người thành công, có người bình dị; có người ở quê nhà, có người đã đi rất xa. Nhưng chỉ cần nhắc hai chữ “Hồng Thái”, tôi tin trong mỗi chúng tôi sẽ lập tức hiện lên một miền ký ức.
Bởi có những nơi ta rời đi nhưng không bao giờ thực sự rời khỏi. Và có những người thầy, người cô dù đã cách xa hàng chục năm vẫn ở lại trong cuộc đời ta bằng những bài học, những lời nhắc nhở và đặc biệt là bằng niềm tin họ từng dành cho ta trong những tháng năm chập chững vào đời.
Có lẽ, một ngôi trường không được làm nên bởi những dãy nhà. Một ngôi trường được làm nên bởi những con người đã sống, đã yêu thương và đã đặt niềm tin ở đó.
Hồng Thái hôm nay đã khác rất nhiều so với Hồng Thái của chúng tôi ngày ấy. Nhưng tôi mong ngôi trường sẽ luôn giữ được điều quý giá nhất của những ngày đầu: niềm tin vào những đứa trẻ. Bởi biết đâu hôm nay lại có một cô bé, cậu bé nào đó đang ngồi trong lớp học, chưa biết mình sẽ trở thành ai, chưa biết mình có thể đi xa đến đâu. Và biết đâu, trong ánh mắt của một người thầy, một người cô, em sẽ nhìn thấy một tương lai mà chính mình chưa từng dám mơ tới.
Giống như chúng tôi ngày ấy.
Từ những lớp học nghèo của Hồng Thái, chúng tôi đã đi ra cuộc đời, mang theo hành trang không chỉ là kiến thức, mà còn là tình yêu, lòng biết ơn và niềm tin mà thầy cô đã trao.
Hồng Thái ơi, 30 năm rồi! Những đứa học trò năm xưa đã lớn. Con đường đất ngày nào đã xa xôi. Những mái ngói cũ đã thành ký ức. Nhưng trong sâu thẳm mỗi người, có lẽ vẫn còn một cô cậu học trò tuổi mười sáu, mười bảy đang đứng dưới mái trường năm nào, vẫn nghe tiếng trống trường, vẫn thấy bạn bè, vẫn thấy thầy cô và vẫn thấy một Hồng Thái nghèo mà ấm áp.
Bởi Hồng Thái không chỉ là nơi chúng tôi từng học.
Hồng Thái là nơi tuổi trẻ của chúng tôi bắt đầu.
Là nơi những ước mơ đầu tiên được gọi tên.
Là nơi những người thầy, người cô đã tin vào chúng tôi khi chúng tôi còn chưa biết tin vào chính mình.
Và vì thế, Hồng Thái sẽ mãi là một miền ký ức không phai.
Nhân kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Trường THPT Hồng Thái, tôi muốn gửi lời tri ân đến tất cả các thế hệ thầy cô đã từng đứng trên bục giảng của ngôi trường này. Đặc biệt, xin cảm ơn những thầy cô của những ngày đầu tiên – những người đã đến với Hồng Thái khi nơi đây còn nghèo khó, đã cùng nhau dựng xây một ngôi trường từ những điều giản dị nhất và đã gieo những ước mơ đầu tiên vào những đứa học trò nghèo.
Chúc Hồng Thái tuổi 30 thật rực rỡ. Chúc những người thầy, người cô năm xưa và hôm nay luôn mạnh khỏe, bình an. Chúc những thế hệ học sinh tiếp tục viết thêm thật nhiều trang đẹp cho ngôi trường.
Và mong rằng, nhiều năm nữa, khi Hồng Thái bước sang tuổi 40, tuổi 50…, vẫn sẽ có những người học trò cũ trở về. Có thể tóc đã bạc, có thể cuộc đời đã đi qua biết bao thăng trầm, nhưng khi đứng trước cổng trường, họ vẫn có thể mỉm cười và nói:
“Tôi là học sinh Hồng Thái.”
Bởi chỉ một câu ấy thôi cũng đủ để cả một thời tuổi trẻ trở về.
HOÀNG LAN
Niên khóa 1995 - 1998
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português